De vlaggen en het wapen van Eemnes

Tijdens de vakantie kregen we de vraag of de vlag van Eemnes te koop is en wat de oude vlag van Eemnes was. De eerste vraag was gemakkelijk te beantwoorden: alleen bij een vlaggencentrale en dat kost wat.

De tweede vraag was lastiger, kenners van Eemnes op vakantie en zo. Het toeval hielp, want Jan Out’s boekje “Eemnes, waar ik woon” (2006) viel open op de pagina met bijgaande afbeelding. Eerder bleek C. van Kalveen in 1991 al over de oude vlag (wimpel, banier of vaandel) geschreven te hebben in HKE 1991-2. We zetten nu het wapen en de vlaggen eens even op een rij.

Toen in 1352 Emenesse – alleen Eemnes-Buiten – stadsrechten kreeg van bisschop Jan van Arkel, heeft hij dit stadje het wapen met de drie borstbeelden van een bisschop meegegeven. Een lakstempel aan een brief uit 1357 toont het met het randschrift ‘Sigillum Civitatis De Emenesse’ (zegel van de stad Emenesse). Het huidige gekroonde wapen werd in 1816 vastgesteld. We zien het ook terug in de huidige rood-wit-gele vlag van Eemnes, die in 1951 ter gelegenheid van de viering van 600 jaar stadsrechten is ontworpen. Zoals inmiddels bekend, was dat feest een jaar te vroeg.

Kalveen veronderstelt dat de drie borstbeelden de drie-eenheid van Ter Eem, Eemnes-Buiten en Eemnes-Binnen symboliseert. Dat kan echter niet, want in 1439 werd Eemnes-Binnen pas van Ter Eem (Eembrugge) afgescheiden. De betere verklaring is waarschijnlijk dat Eemnes zich tot driemaal toe verzet heeft tegen de bisschop van Utrecht (W.J.F. den Uyl, 1957).

Nu over de oude vlag. Omstreeks 1410 steunden de Eemnessers trouw bisschop Frederik van Blankenheim in zijn onenigheid met de Friezen in de Stellingwerven en Schoterland, aan de zuidrand van Friesland. Als erkentelijkheid voor de bewezen trouw gaf deze bisschop de Eemnessers op 7 augustus 1413 te Oldeberkoop ‘een teijken en eene wimpel te velde’, kortom een banier of vaandel. De omschrijving is als volgt: ‘dat wimpel sal wesen van twee verven gedeijlt, wesende als boven fijn opel groen [opaalgroen] en beneden van silver wit, daer in ’t midden een beelt van golden des heijligen bisschops Sancte Nicolaes haeres patroon staan sal’. Dit was een bevestiging van de trouw van juist de (latere) Buitendijkers, die ruim een halve eeuw eerder ontrouw waren geweest.

 

Related posts