Historische Kring Eemnes verteld “Een trein in Eemnes”

Eemnes lag zo’n honderd jaar geleden op het ‘wantij’ van de verkeersstromen over de weg tussen Amersfoort en Amsterdam. De Rijksstraatweg voerde sinds 1816 langs wat nu Laarderweg en Wakkerendijk heet. Eemnes-Binnen was op Baarn gericht en Baarn en Soest op Amersfoort. Hoe verder je richting Amersfoort ging hoe drukker het werd. Eemnes-Buiten was meer op het Gooi gericht en dat weer op Amsterdam. En hoe verder je naar Amsterdam ging, hoe drukker het werd. In Eemnes-Buiten was het luw, zo bleek uit een verkeerstelling eind jaren 1920; een uithoek aan de straatweg.

Baarn had twee spoorwegstations, het grote van het Oosterspoor dat we nu nog kennen en die van het lokaaltje naar Utrecht. Laren had zelfs een halte aan het Oosterspoor bij de overweg in het bos bij Drakenburg – wel een eind lopen – en had samen met Blaricum de Gooische Stoomtram. Bij gunstige wind kon je de treinen horen, maar verder geen spoor van een trein of tram in Eemnes.

In 1910 was er een plan om de straatweg te verbreden en er dan de Gooische Stoomtram van Laren via Eemnes naar Baarn in door te trekken. Het plan strandde omdat Eemnes alleen wilde betalen als het was gerealiseerd. Met de wetenschap van nu zouden we toen hebben kunnen voorspellen dat het een fiasco zou worden. Vooruitziend bestuur in Eemnes, ook toen al.

Niettemin heeft Eemnes toch zijn trein gekregen. Wat wilde het geval? Bij de ruilverkaveling van 1939 werden meer wegen in de polder aangelegd. Voor de fundering werd het zand gebruikt van de zeedijk, ook wel de Hoge Weg genoemd. Zie ook ons vorige stukje. De aannemer legde zogenaamd ‘veldspoor’ aan uit een groot formaat bouwpakket, met wissels en zo erbij, van de dijk naar de polder, en al naar gelang het werk vorderde. Een locomotiefje reed een sleep kiepkarren heen en weer, terwijl een ploeg arbeiders met de schep een lege karren vulde. Toen het zand van dijk niet genoeg was, is er een lijntje naar Laren gelegd, waar nog genoeg was te halen. Hierbij een foto die Wim Westerhuis omstreeks 1941 met zo’n treintje op één van de nieuwe wegen in de polder.

Misschien is het nu tijd om te gaan praten over de sneltram, nu de HOV-hobbel is genomen, en er al ruim 80 jaar geen rails meer liggen in Eemnes (behalve dan op zolders).

Related posts