Vitale bijen gedijen goed aan de monding van de Eem

De imkers van de werkgroep ‘Vitale bijen’ hebben bij het Landbouwbedrijf van Gerard en Kees Rigter nabij de monding van de Eem, een nieuwe locatie gekregen voor de bevruchting van de jonge koninginnen. De zoektocht naar een nieuwe locatie was nodig, omdat de voormalige locatie tussen de Goyergracht Noord en de A27 een andere bestemming krijgt.

Voor de komst van de exotische varroamijt in 1983, konden honingbijen zonder ziektebestrijding uitstekend gedijen. Omdat onze inheemse honingbij niet aan deze nieuwe parasiet was aangepast, werd  imkeren vrijwel onmogelijk zonder bestrijding van deze nieuwe parasiet; een onwenselijke situatie! Als mijten altijd bestreden worden, dan ontneem je de bijen de kans om zelf tolerantie voor deze mijt te ontwikkelen. Ziehier het dilemma: zolang je de mijten bestrijdt, zullen de bijen geen varroatolerantie ontwikkelen; en als je niet bestrijdt gaan ze bijna allemaal dood. De eerste optie is onwenselijk en de tweede onmogelijk: Honingbijen zijn immers cruciaal voor bestuiving van onze voedsel gewassen.

Het doel van ons experiment is het verkrijgen van een populatie bijen die varroatolerant is. De varroamijten zijn sinds juni 2009 niet meer bestreden in deze volken. De essentie van de methode is geleide natuurlijke selectie, waarbij de mijten het selectiewerk doen. Darwiniaans ‘survival of the fittest’! Onze imkermethode is een wedstrijd: ieder jaar hebben we aan het eind van het voorjaar van de ca. 10 grootste volken, nieuwe volkjes met jonge koninginnen gekweekt. Elk volk levert doorgaans 4 nieuwe jonge volken. De bevruchting van de jonge koninginnen vindt plaats in de lucht. We zorgen ervoor dat de jonge koninginnen op hetzelfde moment geslachtsrijp zijn als onze eigen darren. Op deze manier kunnen we onze koninginnen ‘onderdompelen’ in eigen darren, en daarmee de invloed van darren van andere volken uit de omgeving beperken. De nieuwe locatie is zeer geschikt voor het onderhouden en verbeteren van de varroatolerantie in onze populatie honingbijen omdat er weinig andere honingbijen in de buurt te vinden zijn.

We zijn heel erg blij dat we welkom waren bij Gerard en Kees Rigter. De locatie ligt in een landelijk fascinerend gebied waar de bijen proefondervindelijk goed gedijen, niet in de laatste plaats omdat de door Rigter ingezaaide bloemrijke akkerranden zorgen voor voldoende foerage  voor de ‘vitale bijen’ en andere bloembezoekende insecten. Door opeenvolgende bloei van de diverse planten verkleuren de akkerranden prachtig door het seizoen heen.

Het onderzoek naar selectie op varroa-tolerante bijen van Blacquière van de Wageningse universiteit was de inspiratiebron voor ons experiment. We werken met lokale bijen. Hiermee blijft de natuurlijke genetische variatie en biodiversiteit van de inheemse honingbij behouden. Terwijl in de eerste jaren van ons experiment veel volken uitvielen, is er nu geen verschil meer tussen de selectie volken en vergelijkbare volken die wél worden behandeld tegen de varroamijt. Ons geleide natuurlijke selectie experiment is boven verwachting goed verlopen!

De werkgroep  ‘Vitale bijen’ is gestart als een initiatief van de Vereniging tot Bevordering der Bijenteelt in Nederland Laren-Blaricum en wordt nu grotendeels gedragen door de imkers van Inbuzz Extra, Johan Calis en Pam van Stratum en de VBBN imkers Gert Jan Loman en Bart Vos.

Het beschikbaar stellen van de nieuwe bevruchtingslocatie voor de ‘vitale bijen’ door Gerard en Kees Rigter is een voorbeeld van goede samenwerking tussen agrariërs en imkers. Zij zijn samen verantwoordelijk voor de ‘bed and breakfast’ voor bijen: de imker voor de nestgelegenheid en agrariërs en andere groenbeheerders voor het voedsel. Op deze manier blijven honingbijen duurzaam beschikbaar voor de bestuiving van onze voedsel gewassen.

Related posts